Türkiye’de Her 4 Kişiden 1’i Kitap Okuyor: Yayıncılıkta Üretim Güçlü, Okuma Oranları Sınırlı
3 min read
Türkiye’de kitap okuma alışkanlıkları ile yayıncılık sektörüne ilişkin güncel veriler, kitap üretimindeki yüksek seviyelere rağmen düzenli okuma oranlarının hâlâ istenilen düzeye ulaşamadığını ortaya koyuyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından yayımlanan veriler, ülkedeki okuma kültürü ve yayıncılık faaliyetlerinin mevcut görünümünü gözler önüne seriyor.
TÜİK Yaşam Kalitesi Araştırması verilerine göre 15 yaş ve üzeri bireylerin yüzde 27,1’i son 12 ay içerisinde en az bir kitap okuduğunu belirtirken, yüzde 72,9’u ise hiç kitap okumadığını ifade etti. Son yıllarda kitap okuma oranlarında önemli bir sıçrama yaşanmazken, oranların yaklaşık her dört kişiden birinin düzenli olarak kitapla temas kurduğunu gösterdiği görülüyor.
Yaş gruplarına göre incelendiğinde kitap okuma alışkanlığının genç nüfusta daha yaygın olduğu dikkat çekiyor. En yüksek oran yüzde 41 ile 15-24 yaş grubunda görülürken, yaş ilerledikçe kitap okuma oranlarının kademeli olarak düştüğü görülüyor. Bu durum, gençlerin eğitim süreçleri ve dijital kaynaklarla daha yoğun etkileşim içerisinde olmasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor.
Okuyucuların tercih ettiği türlerde ise romanlar ilk sırada yer alıyor. Romanları öykü, şiir, akademik ve eğitim içerikli eserler takip ediyor. Uzmanlar, kurgu eserlerin hem erişilebilirliği hem de geniş okur kitlesine hitap etmesi nedeniyle Türkiye’de en çok tercih edilen yayın türleri arasında yer almaya devam ettiğini belirtiyor.
Kütüphane verileri de okuma kültürünün önemli göstergeleri arasında bulunuyor. TÜİK Kütüphane İstatistikleri’ne göre Türkiye genelinde 1.301 halk kütüphanesi faaliyet gösteriyor. Halk kütüphanelerindeki kitap sayısı 25,1 milyona ulaşırken, kayıtlı üye sayısı 6,4 milyon olarak ölçüldü. Aynı dönemde kütüphanelerden yararlanan kişi sayısı ise 38,1 milyon seviyesine ulaştı.
Yayıncılık sektöründe ise üretim artışı dikkat çekiyor. TÜİK verilerine göre 2024 yılında yayımlanan kitap sayısı 80 bin 921 olarak kaydedildi. Bu rakam bir önceki yıla göre yüzde 10,1’lik artış anlamına geliyor. ISBN Türkiye Ajansı verilerine göre ise 2025 yılında ISBN alan toplam materyal sayısı 100 bin 545’e ulaştı. Bunların 80 bin 921’i basılı kitap, 16 bin 991’i elektronik yayın ve 2 bin 633’ü sesli kitaplardan oluştu.
Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından açıklanan verilere göre 2025 yılında üretilen bandrollü kitap sayısı 407 milyon 777 bin 284 olarak gerçekleşti. Nüfusa oranlandığında kişi başına yaklaşık 8,2 kitap düştüğü hesaplanıyor. Bu tablo, yayıncılık sektörünün üretim kapasitesini koruduğunu ve yeni eserlerin okurlarla buluşmaya devam ettiğini gösteriyor.
Veriler birlikte değerlendirildiğinde, Türkiye’de kitap üretiminin güçlü şekilde sürdüğü ancak okuma alışkanlığının geliştirilmesi için daha fazla çabaya ihtiyaç duyulduğu görülüyor. Uzmanlar, özellikle genç yaşlarda okuma kültürünün desteklenmesi, kütüphanelerin daha etkin kullanılması ve kitap erişiminin artırılmasının uzun vadede okur sayısının yükselmesine katkı sağlayacağını ifade ediyor.
Kaynak: TÜİK, Kütüphane İstatistikleri 2024; TÜİK Yaşam Kalitesi Araştırması 2024; ISBN Türkiye Ajansı 2025; Türkiye Yayıncılar Birliği 2025.
